Το Δελτίο τύπου που αναφέρει τα παρακάτω:
ΘΕΜΑ: « Περιφερειακό Συμβούλιο Πελοποννήσου & Δυτ. Ελλάδας της Ένωσης Γυναικών Ελλάδας (Ε.Γ.Ε) στο Αίγιο με θέμα: «Το Δημογραφικό Πρόβλημα»
Στο Αίγιο, πραγματοποιήθηκε το ετήσιο Περιφερειακό Συμβούλιο Πελοποννήσου & Δυτικής Ελλάδας της Ένωσης Γυναικών Ελλάδος (Ε.Γ.Ε.), με θέμα: «Το Δημογραφικό Πρόβλημα», το Σάββατο 29 Ιουνίου 2019 , με τη συμμετοχή των παραρτημάτων της Ε.Γ.Ε. Αιγίου, Πάτρας και Ναυπάκτου. Το Περιφερειακό Συμβούλιο διοργανώθηκε με μεγάλη επιτυχία από το Παράρτημα της Ε.Γ.Ε. Αιγίου που το φιλοξένησε στα Γραφεία του. Στη συνεδρίαση συμμετείχαν τα μέλη του Πανελλαδικού Δ.Σ. της Ε.Γ.Ε. Ευαγγελία (Λίτσα) Γιαννοπούλου και Ευθυμία Καλαβρυζιώτου, καθώς και οι Πρόεδροι και μέλη από τις Διοικούσες Επιτροπές των τριών παραρτημάτων, σύμφωνα με το καταστατικό της Ε.Γ.Ε.
Οι εισηγήσεις των παραρτημάτων παρουσιάστηκαν από τις κυρίες Ελένη Παπαδοπούλου (Πάτρα), Γιαννοπούλου Λίτσα (Αίγιο), Βίκυ Σακελλάρη (Ναύπακτος), μέσα σε ευχάριστη , φιλική και δημιουργική ατμόσφαιρα, με γόνιμο διάλογο . Ως δημογραφικό πρόβλημα, ορίστηκε από τις εισηγήτριες, η διατάραξη της ισορροπίας βιολογικών φαινομένων, δηλαδή των γεννήσεων και των θανάτων, ή κοινωνικών φαινομένων (όπως η μετανάστευση, γάμοι, τα διαζύγια) που προκαλούν μεταβολές του πληθυσμού και επηρεάζουν αρχικά τη σύνθεσή του κατά φύλο, ηλικία και οικογενειακή κατάσταση και ακολούθως την εγκατάστασή του, την οικονομική δραστηριότητα και την κοινωνική συμπεριφορά του. Οι εισηγήτριες επικεντρώθηκαν στη γεννητικότητα, τη θνησιμότητα και τη μετανάστευση, στα αίτια της υπογεννητικότητας και στις προτάσεις ολοκληρωμένης δημογραφικής πολιτικής για τη λύση του προβλήματος. Η συρρίκνωση των γεννήσεων, η αύξηση των θανάτων και η αρνητική μετανάστευση, αναδεικνύουν το δημογραφικό της Ελλάδας σε μέγα εθνικό θέμα με εθνικές, οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις, το οποίο συνδέεται άμεσα με την εφαρμογή πολιτικών για την ουσιαστική ισότητα των φύλων.
Ειδικότερα, διαπιστώθηκε ότι η οικονομική κρίση, που πλήττει από το 2010 τη χώρα έφερε δραματική αριθμητική ανατροπή για τον πληθυσμό της Ελλάδας, η οποία ήδη από το 2011 παρουσιάζει αρνητικό φυσικό ισοζύγιο: οι θάνατοι είναι περισσότεροι των γεννήσεων. Ο πληθυσμός εξαρτάται από δύο ισοζύγια: Το φυσικό (γεννήσεις-θάνατοι) και το μεταναστευτικό (είσοδοι-έξοδοι). Οι γεννήσεις στην Ελλάδα από το 2008 αγγίζουν την πτώση του 45-50%. Η Ελλάδα παρουσιάζει χαμηλό ποσοστό γονιμότητας και συγκεκριμένα οι Ελληνίδες γεννούν 1,35 παιδιά (το 2017), όταν για να είναι σταθερός ο πληθυσμός της χώρας πρέπει να γεννιούνται από κάθε γυναίκα 2,1 παιδιά. Οι Ελληνίδες αποκτούν το πρώτο τους παιδί κατά μέσο όρο στην ηλικία των 31 ετών. Ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι τα 29 έτη. Αλλά και το μεταναστευτικό ισοζύγιο είναι αρνητικό, καθώς παρά την προσφυγική κρίση, πολλοί Έλληνες αναζητώντας καλύτερη τύχη φεύγουν στο εξωτερικό, με αποτέλεσμα η χώρα να «χάνει» νέα άτομα που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία και φυσικά πολλούς επιστήμονες (brain drain). Το 2050 ο πληθυσμός της χώρας υπολογίζεται ότι θα μειωθεί από 800 χιλιάδες έως 2,5 εκατομμύρια ανθρώπους. Η Ελλάδα κατατάσσεται στις πρώτες θέσεις μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε γηράσκοντα πληθυσμό. Υπολογίζεται ότι στη χώρα μας το 2050 θα υπάρχουν 3 εκατομμύρια Έλληνες ηλικίας άνω των 60 ετών. Ταυτόχρονα για πρώτη φορά στη δημογραφική ιστορία μας, ο πληθυσμός των ατόμων ηλικίας 0-14 ετών από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 υπολείπεται αυτού των 65 ετών και άνω (το 2018 οι 65 ετών και άνω είναι κατά 800.000 περισσότεροι από τα άτομα 0-14 ετών).
Τα αίτια της υπογεννητικότητας εστιάζονται στην οικονομική κρίση, τα υψηλά ποσοστά ανεργίας που έπληξαν δυσανάλογα τις γυναίκες στα χρόνια των μνημονίων και της λιτότητας, στην επισφαλή απασχόληση και στη μείωση του οικογενειακού εισοδήματος, στην έλλειψη κοινωνικών υποδομών για τη φύλαξη παιδιών, ΑΜΕΑ και υπερηλίκων που προκαλεί πρόβλημα στην εναρμόνιση της επαγγελματικής με την προσωπική ζωή, στα σοβαρότατα κρούσματα έμφυλης βίας, στην ελλιπή έως ανύπαρκτη στήριξη νέων ζευγαριών, πολύτεκνων και τρίτεκνων οικογενειών, στη μετανάστευση των νέων, τον περιορισμό των γάμων, την αύξηση των διαζυγίων, τις βιολογικές δυσχέρειες στην απόκτηση τέκνων οι οποίες είναι συνυφασμένες με την αναβολή του γάμου σε μεγαλύτερη ηλικία, στην αλλαγή της θέσης της γυναίκας, στις προτεραιότητες που βάζουν σήμερα οι νέες γυναίκες στη ζωή τους, δηλαδή τις σπουδές, την εργασία και την τεκνοποίηση αλλά και στην αύξηση του αριθμού των αμβλώσεων.
Οι συνέπειες της πληθυσμιακής συρρίκνωσης της χώρας σχετίζονται με την οικονομική ανάπτυξη, το ασφαλιστικό, αλλά και το σύστημα υγείας και εκπαίδευσης της χώρας με την εργασιακή πολιτική, την κοινωνική πρόνοια, την άμυνα και τη γεωπολιτική στρατηγική της χώρας, θέματα καίριας σημασίας. Κανένας μακροπρόθεσμος πολιτικός σχεδιασμός δεν μπορεί να γίνει χωρίς να ληφθεί υπ’ όψιν το μέγεθος και η σύσταση του πληθυσμού. Κανένα ασφαλιστικό σύστημα δεν μπορεί να σταθεί χωρίς να υπολογίζει τον αριθμό των συνταξιούχων και το μέγεθος του εργατικού δυναμικού. Και κανένα εκπαιδευτικό σύστημα δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς να προβλέπει πιθανές έντονες αυξομειώσεις στον αριθμό των μαθητών στο μέλλον. Η ελληνική Βουλή φρόντισε να συμπεριλάβει το δημογραφικό στο Ελληνικό Σύνταγμα με την αναθεώρηση του 2001, όπου στο άρθρο 21 παρ. 5 αναφέρεται ότι: «Ο σχεδιασμός και η εφαρμογή της δημογραφικής πολιτικής, καθώς και η λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων αποτελεί υποχρέωση του Κράτους», ωστόσο δεν έχουν ληφθεί συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπισή του.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
Απαιτείται μια μακροπρόθεσμη στρατηγική εθνικής δημογραφικής πολιτικής, αποδεκτή από όλα τα κόμματα, η οποία θα περιλαμβάνει τη δημιουργία φορέα, που θα συντονίζει τη στρατηγική για το Δημογραφικό, π.χ. ένα Υπουργείο ή Υφυπουργείο Οικογενειακής Πολιτικής ή ένα Γραφείο Δημογραφικής Πολιτικής της Βουλής.
Επιπλέον απαιτείται να σχεδιαστεί ολοκληρωμένη εθνική δημογραφική και κοινωνική πολιτική για την ενίσχυση της γονιμότητας και τη στήριξη της οικογένειας, που θα βασίζεται στους παρακάτω άξονες:
Πρώτον, εισοδηματική και κοινωνική πολιτική για την προστασία της οικογένειας και την αύξηση της γεννητικότητας:
• Εισοδηματικά κριτήρια, που θα ευνοούν την οικογένεια. Ένα σταθερό εισόδημα που καλύπτει τις άμεσες ανάγκες της οικογένειας και μειώνει την ανησυχία για το μέλλον και ειδικότερα για τα παιδιά, λειτουργεί υπέρ της οικογένειας.
• Απαιτείται να βρεθεί το κόστος εφαρμογής ενός πακέτου μέτρων με πρόνοια για την γέννα, προγεννητικό έλεγχο, τοκετό, εμβόλια, ισόνομη φορολόγηση για το πλήθος των παιδιών, ώστε να δημιουργηθούν και πάλι οι συνθήκες τεκνογονίας στις ηλικίες 20-29, δεδομένου ότι στην Ελλάδα πάνω από το 50% των πρώτων γεννήσεων είναι από μητέρες ηλικίας 30-39 ετών.
• Η μητρότητα να αποτελεί κεντρική προτεραιότητα της δημογραφικής πολιτικής και στοχεύει στη στήριξη σχεδίων της τοπικής αυτοδιοίκησης για προγράμματα αγωγής υγείας, τόσο εγκύων γυναικών όσο και των πατέρων, ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και τη μετέπειτα ανατροφή του παιδιού (π.χ. ίδρυση σχολών γονέων).
• Στεγαστική πολιτική, ειδικά σχεδιασμένη για τα νέα ζευγάρια, και ιδίως για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες.
Δεύτερον: Υποστήριξη της μητρότητας και δημιουργία θετικού περιβάλλοντος για τη μητρότητα, σε οποιαδήποτε ηλικία, ειδικά όμως για τις νεότερες γυναίκες, έως 29 ετών, που ακόμα δεν έχουν σταθεροποιηθεί ως προς την εργασία και το κοινωνικό γίγνεσθαι.
• Προνόμια για τους γονείς με παιδιά, πολιτικές προστασίας με ειδική και αποκλειστική στόχευση στις ευάλωτες ομάδες (π.χ. τους πολύτεκνους, τρίτεκνους, μονογονεικές οικογένειες) .
• Κίνητρα : να δοθούν στους νέους ανθρώπους ευκαιρίες για τα παιδιά που θέλουν να αποκτήσουν, όπως προσλήψεις στο δημόσιο, παροχή οικονομικών κινήτρων για την απόκτηση τρίτου παιδιού, αναγκαία για να ξαναγίνει η οικογένεια μόδα.
• Άδεια μητρότητας , γονική άδεια και για τους άνδρες
• Ουσιαστική προστασία της μητρότητας , ώστε οι έγκυες να προσλαμβάνονται και να μην απολύονται και εξασφάλιση της συνέχειας όχι μόνο της εργασίας, αλλά και της θέσης που είχε η γυναίκα πριν γεννήσει
• Υιοθεσίες: παρά το μεγάλο δημογραφικό πρόβλημα σήμερα είναι πολύ δύσκολο ή ανέφικτο για ένα ζευγάρι να υιοθετήσει παιδί στην Ελλάδα. Χρειάζεται άμεσα να υιοθετηθούν μέτρα που διευκολύνουν τα ζευγάρια που επιθυμούν να υιοθετήσουν παιδιά.
• Υποστήριξη των Δήμων για τη δημιουργία Κέντρων Συμβουλευτικής και Στήριξης της οικογένειας και των ζευγαριών που αντιμετωπίζουν πρόβλημα υπογονιμότητας, με παροχή ιατροφαρμακευτικής βοήθειας, ψυχολογική υποστήριξη και συμβουλευτική
• Η νέα οικογενειακή πολιτική πρέπει να λαμβάνει υπόψη και να βασίζεται στην έντονη οικογενειακή ποικιλομορφία (γάμοι, ελεύθερη συμβίωση, σύμφωνα συμβίωσης) η οποία συνιστά πλέον μία πρόκληση για τη χώρα μας. Θα πρέπει να καλύπτονται οι παραδοσιακές αλλά και τις νέες μορφές οικογένειας και οι ανάγκες μη συμβατικών οικογενειών.
Τρίτον: Πολιτική Εναρμόνισης οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής:.
• Δημιουργία περισσότερων βρεφονηπιακών σταθμών για την προστασία και φύλαξη των παιδιών (ειδικά έως τριών ετών), συστηματική καθιέρωση ποιοτικών κοινωνικών, εκπαιδευτικών και ψυχαγωγικών υπηρεσιών, διεύρυνση των κριτηρίων ένταξης παιδιών σε βρεφονηπιακούς σταθμούς.
• Εισαγωγή νέων δομών, όπως ο θεσμός των βοηθών μητέρων (εκπαιδευμένες γυναίκες που φυλάσσουν στο σπίτι τους 4-5 παιδιά)
• Πρακτικές υπέρ της συμφιλίωσης οικογενειακών και επαγγελματικών υποχρεώσεων των εργαζομένων, όπως μερική απασχόληση, ευέλικτο ωράριο, τηλεργασία, συμπιεσμένη εβδομάδα , διακοπή της σταδιοδρομίας , μακροπρόθεσμες άδειες, μερικώς αμειβόμενες και εξασφαλισμένες άδειες μητρότητας και προγράμματα ένταξης και επανένταξης στην αγορά εργασίας.
• Σύσταση άδειας φροντίδας, διότι ο κάθε άνθρωπος πρέπει να έχει το δικαίωμα φροντίδας των οικείων του και των αγαπημένων του προσώπων και όχι μόνο των παιδιών.
Τέταρτον: Brain drain: Για την επιστροφή των νέων απαιτούνται ουσιαστικά μέτρα για την αντιμετώπιση της ανεργίας, γενική οικονομική ανάπτυξη τουλάχιστον 2% και στοχευμένα προγράμματα, όπως πχ μεταδιδακτορικά προγράμματα, χρηματοδοτημένα από ευρωπαϊκούς πόρους σε Πανεπιστήμια και θέσεις εργασίας για όσους έχουν υψηλά προσόντα.
Πέμπτον: Ευαισθητοποίηση και ενημέρωση του ελληνικού πληθυσμού για το δημογραφικό πρόβλημα: για την αλλαγή των αναπαραγωγικών μας συμπεριφορών , την προοδευτική αλλαγή των κυρίαρχων αξιών και την αντικατάστασή τους από αξίες που, εκτός των άλλων, «ευνοούν» περισσότερο την τεκνογονία. Με δεδομένο ότι οι γεννήσεις συνιστούν πεδίο που σχετίζεται άμεσα με το δημογραφικό ζήτημα, τονίζουμε την πάγια θέση της Ε.Γ.Ε., στο δικαίωμα της επιλογής στη μητρότητα ή όχι και ότι το δικαίωμα στη μητρότητα συνοδοιπορεί με το δικαίωμα των γυναικών στη διακοπή μιας κύησης, προάγοντας -και στις δύο περιπτώσεις- το δικαίωμα για αυτονομία και αυτοδιάθεση του γυναικείου σώματος. Οι γυναίκες, που αποτελούν το 52% του συνολικού ευρωπαϊκού πληθυσμού, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην όλη προσέγγιση του δημογραφικού ζητήματος.
Έκτον: Εφαρμογή της ουσιαστικής ισότητας των φύλων στην πράξη: Η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών αποτελεί πλέον αναπτυξιακό παράγοντα, που συνδέεται άμεσα με το δημογραφικό ζήτημα, την αγορά εργασίας, τον κόσμο των επιχειρήσεων, την κοινωνική και οικονομική συνοχή. Η εφαρμογή της ουσιαστικής ισότητας των φύλων στην πράξη συνιστά επίσης σημείο κλειδί για την υπέρβαση των δυσκολιών, που περιβάλλουν το δημογραφικό ζήτημα. Η επιτυχία αυτής της εφαρμογής θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αντίβαρο, αντισταθμίζοντας τα όποια ελλείμματα του δημογραφικού ζητήματος. Για το λόγο αυτό, είναι αναγκαίο να εργαστούμε, διεκδικώντας την ενσωμάτωση της έμφυλης διάστασης σε όλες τις πολιτικές, ώστε η ισότητα των φύλων να βρίσκει αντίκρισμα παντού, τόσο στο δημόσιο, όσο και τον ιδιωτικό μας βίο, κόντρα σε νεοφιλελεύθερες αντιλήψεις κι πολιτικές που τα προηγούμενα χρόνια τη θεώρησαν «πολυτέλεια» και γι αυτό την εμπόδισαν και την καθυστέρησαν.
Εκ μέρους των παραρτημάτων Αιγίου, Πάτρας, Ναυπάκτου της Ε.Γ.Ε.
Ένωση Γυναικών Ελλάδας-παράρτημα Αιγίου
BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS
