Ο καλός ύπνος βοηθά το πνεύμα, βελτιώνει την φυσική κατάσταση και είναι πολύτιμος για τους μάνατζερς που καλούνται να πάρουν αποφάσεις
του Χαρ. Χριστόπουλου*
Η διάρκεια του ύπνου, αλλά κυρίως η ποιότητά του, έχει άμεση σχέση με την φυσική και ψυχική κατάσταση. Στην παιδική και εφηβική ηλικία, οι αυξητικές ορμόνες παράγονται κατά την διάρκεια του ύπνου. Γι αυτό τον λόγο δεν πρέπει να παραβιάζετε, αλλά αντίθετα να σέβεστε, την διάρκεια του ύπνου των παιδιών σε αυτή την ηλικία. Έχει επίσης αποδειχθεί ότι, αν αφήσετε το παιδί να κοιμηθεί περισσότερο, θα το βοηθήσετε να ψηλώσει.
Ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει δέκα 24ωρα χωρίς να κοιμηθεί και χωρίς ιδιαίτερες επιπτώσεις στην υγεία του. Το νεογέννητο έχει ανάγκη να κοιμηθεί 20 ώρες το 24ωρο. Το παιδί 3-7 ετών έχει ανάγκη να κοιμηθεί 12 ώρες το 24ωρο. Το παιδί πριν την εφηβεία έχει ανάγκη να κοιμηθεί 9 ώρες το 24ωρο. Ο έφηβος έχει ανάγκη να κοιμηθεί το λιγότερο 8 ώρες το 24ωρο. Ο ενήλικας έχει ανάγκη ύπνου 6-8 ώρες το 24ωρο. Τα ηλικιωμένα άτομα ικανοποιούνται με 5 ώρες ύπνο το 24ωρο.
Ο ύπνος δεν είναι ομοιόμορφος, αλλά συγκροτείται απ διαδοχικούς κύκλους που ο καθένας τους διαρκεί 1 ώρα και 30 λεπτά.
Πρώτος κύκλος: ο ελαφρός ύπνος. Στην συνηθισμένη ώρα που ξαπλώνετε για ύπνο, ο εγκέφαλος εκκρίνει μία ορμόνη, την σεροτονίνη, που προκαλεί υπνηλία, χασμουρητό, και κοιμάστε εύκολα. Αυτό το στάδιο διαρκεί λίγο και χαρακτηρίζεται από μυϊκά τινάγματα, ενώ ο σφυγμός και η αναπνοή επιβραδύνονται και η θερμοκρασία του σώματος μειώνετα. Ο παραμικρός θόρυβος σάς ξυπνά.
Δεύτερος κύκλος: βαθύς και αργός ύπνος, μεγαλύτερης διάρκειας. Η εγκεφαλική δραστηριότητα είναι μειωμένη, η μείωση των αισθήσεων είναι καθαρή, αλλά ένας ελαφρός θόρυβος μπορεί να σας ξυπνήσει.
Τρίτος κύκλος: ο ύπνος είναι πλήρως εγκατεστημένος, βαθύς, σχεδόν εντελώς απομονωμένος από τον εξωτερικό κόσμο και είναι δύσκολο να ξυπνήσει κανείς. Οι μυς είναι εντελώς χαλαροί, η θερμοκρασία του σώματος χαμηλή, η αναπνοή πολύ αργή και ρυθμική.
Τέταρτος κύκλος: παράδοξος ύπνος. Το σώμα είναι εντελώς χαλαρό, ενώ αντίθετα η εγκεφαλική δραστηριότητα είναι ιδιαίτερα έντονη. Ονειρεύεστε με έντονο τρόπο. Κάτω από τα βλέφαρά σας, τα μάτια σας κάνουν ταχύτατες κινήσεις και συχνά στον άνδρα εκδηλώνεται έντονη στύση και στην γυναίκα αυξάνει ο όγκος της κλειτορίδας. Η διάρκεια αυτού του κύκλου αποτελεί το 20% του συνολικού ύπνου. Όσο περισσότερο κοιμάστε, τόσο περισσότερο ονειρεύεστε και αντίθετα. Όταν ξυπνήσετε σε αυτό το στάδιο μπορείτε να περιγράψετε με λεπτομέρειες τα όνειρα και τους εφιάλτες που είδατε.
Για έναν καλόν ύπνο παίζει ρόλο τόσο η διάρκεια όσο και η ποιότητά του. Ορισμένα άτομα κοιμούνται 2-4 ώρες κάθε νύχτα (διάσημο παράδειγμα ο Ναπολέων), άλλοι έχουν ανάγκη 12ωρο ύπνο (Αϊνστάϊν). Για να ξέρετε ποια είναι η απαραίτητη διάρκεια του ύπνου σας, δεν έχετε παρά να αφήσετε τον εαυτό σας να ξυπνήσει φρέσκος και ευδιάθετος. Μετρήστε τις ώρες του ύπνου σας και θα γνωρίζετε αν είστε υπναράς ή όχι.
Είναι καλό να κοιμάστε μακρυά από θορύβους, αλλά και η απόλυτη ησυχία μπορεί να διαταράξει τον ύπνο σας λόγω του άγχους που μπορεί να σάς προκαλέσει. Γι αυτό τον λόγο η μεσαία λύση είναι η καλύτερη. Ο θόρυβος είναι πολύ πιο επιβλαβής την νύχτα, κατά την διάρκεια του ύπνου, από ό,τι την ημέρα, κυρίως στα παιδιά. Χωρίς να ξέρουμε γιατί, ο θόρυβος στον νυκτερινό ύπνο μεταβάλλει την αρτηριακή πίεση και πολλές βιολογικές σταθερές του οργανισμού.
Μερικοί υποστηρίζουν ότι ο ύπνος είναι καλύτερος όταν το κεφάλι είναι στραμμένο προς τον βορρά. Τίποτα δεν είναι αποδεδειγμένο, αλλά μπορείτε να το δοκιμάσετε. Κάνε ένα μπάνιο, διαβάστε κάτι, ακούστε μουσική, ανοίξτε την τηλεόραση (αρκεί μόνον κάποιος να μπορεί να την κλείσει μετά) για να σας πάρει καλύτερα ο ύπνος. Να σέβεστε τις απαιτήσεις των μικρών παιδιών (παραμύθι, πόρτα ανοιχτή ή κλειστή, φως ανοιχτό ή κλειστό), για να αποκοιμηθούν με ηρεμία.
Για να ξυπνήσετε σε φόρμα συνηθίστε να ξυπνάτε από μόνος σας, χωρίς ξυπνητήρι ή ραδιόφωνο. Όταν ξυπνάτε και νοιώθετε κουρασμένος, αυτό οφείλεται τις περισσότερες φορές στο ότι ξυπνάτε την πιο άσχημη στιγμή, αλλά και στο ότι κοιμάστε πολύ αργά κάθε βράδυ. Τέλος, μερικές φορές μπορεί να αποτελεί και σημείο κατάθλιψης. Με το πρώτο χασμουρητό, γύρω στις 10 το βράδυ, πρέπει να πέφτετε για ύπνο, να κοιμάστε αμέσως, και θα έχετε έναν υπέροχο ύπνο. Αντίθεταν, αν αντισταθείτε και δεν πέσετε για ύπνο, μισή ώρα αργότερ η όρεξη για ύπνο θα εξαφανιστεί και θα είστε σε πλήρη φόρμα. Αν ξαπλώσετε μισή ώρα αργότερα θα έχετε δυσκολία να αποκοιμηθείτε και θα πρέπει να περιμένετε ένα καινούργιο χασμουρητό, δηλαδή έναν νέο κύκλο ύπνου.
Ο μεσημεριανός ύπνος είναι φυσικός, χρήσιμος και πραγματικά ξεκούραστος. Βελτιώνει την συγκέντρωση και τις επιδόσεις στις ώρες που ακολουθούν το ξύπνημα. Δεν προκαλεί αϋπνία το βράδυ, με την προϋπόθεση ότι δεν θα έχει μεγάλη διάρκεια, και κυρίως από τα ηλικιωμένα άτομα ή από όσους πάσχουν από αϋπνία. Ο ύπνος είναι απαραίτητος για: την εκμάθηση, την απομνημόνευση, την ανάπτυξη του παιδιού, την προσαρμογή, την ανάπαυση του οργανισμού (εξοικονόμηση ενέργειας), τον συγχρονισμό του εσωτερικού βιολογικού ρολογιού. Η ιδανική διάρκεια ύπνου για τον καθένα είναι αυτή που του επιτρέπει να αισθανθεί ξεκούραστος και σε φόρμα, με μια καλή φυσική και πνευματική κατάσταση.
BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS
