Τη Δευτέρα 10 Ιουλίου 2017 στα Public Συντάγματος ο Τομέας Εταιρικών υποθέσεων της ΕΕΔΕ πραγματοποίησε εσπερίδα με θέμα fake news. Στα ερωτήματα ποιος μπορεί να σταματήσει τα fake news και ποιες πρωτοβουλίες πρέπει να ληφθούν προς αυτή την κατεύθυνση; Έδωσαν απαντήσεις ειδικοί της επικοινωνίας και δημοσιογράφοι οι οποίοι χαρτογράφησαν το τοπίο σκιαγραφώντας τη κατάσταση έτσι όπως διαμορφώνεται και πρότειναν λύσεις.
Η εκδήλωση άρχισε με τους χαιρετισμούς των Βασίλη Λώλα, Πρόεδρου της Δ.Ε. του ΤΕΥΠ, Έλλης Παναγιωτοπούλου, Μέλους της Δ.Ε. του ΤΕΥΠ και Communication & Corporate Affairs Manager της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας και Σίσσυς Ηλιοπούλου, Μέλους Ο.Ε. της εκδήλωσης και Group External Communication Manager της Coca-Cola Hellenic Bottling Company.
Η κα Ηλιοπούλου έκανες σαφές ότι κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της εκδήλωσης η ίδια και η κα Παναγιωτοπούλου ήρθαν αντιμέτωπες με το φαινόμενο των fakenews το οποίο ζήτημα έχει πολλές και σύνθετες πλευρές αν και παλιό, διογκώνεται με την πάροδο του χρόνου και την «ψηφιακή έκρηξη» την οποία ζούμε όπως χαρακτηριστικά τόνισε κατά την ομιλία της.
Στη συνέχεια το λόγο πήρε η κα η Σόνια Χαϊμαντά, Διευθύντρια Σύνταξης Μέσων της DPG Digital Media η οποία μίλησε για το ρόλο του επαγγελματία δημοσιογράφου στον κατακλυσμό που δεχόμαστε από τα fake news. Κατά την ομιλία είπε ότι το πρόβλημα των fakenews δεν είναι θέμα του ψηφιακού συστήματος, αλλά ότι διογκώθηκε από το διαδίκτυο, καθώς πλέον σήμερα το ζήτημα είναι η ταχύτητα με την οποία τρέχει η είδηση , είναι δύσκολο να αναλάβει κάποιος την ευθύνη για τα όσα διαδίδονται, ενώ το κόστος των ψευδών ειδήσεων παραμένει μηδενικό. «Πρόκειται για να έναν αμαρτωλό κύκλο,» , ενώ σχολιάζοντας την έρευνα του Kaspersky Lab, σύμφωνα με την οποία το 12% των χρηστών στο Facebook ανεβάζει fake news, με το 14% αυτών να είναι άνδρες. Μας δόθηκε η δυνατότητα να δούμε το οικοσύστημα της παραπληροφόρησης, το οποίο αποτελείται από 7 τύπους παρά και αντιπληροφόρησης, η κ. Χαϊμαντά, είπε ότι : «Ο όρος fakenews δεν είναι επαρκής για να περιγράψει την πραγματικότητα.
Πρόκειται για μία σκόπιμη παραχάραξη ειδήσεων που έχει ως στόχο, την ψυχαγωγία, το κέρδος, την προπαγάνδα, και την πολιτική επιρροή». Η ομιλία της κα Χαϊμαντά έκλεισε με το παρακάτω συμπέρασμα, για να γλυτώσουμε από τα fake news πρέπει οι ειδήσεις να βασίζονται σε πρωτογενές υλικό, να μην υπόκεινται στη γραμμή του μέσου, να μην έχουν τίτλο που παραπληροφορεί, το κείμενο που δημοσιεύεται να είναι υπογεγραμμένο, να ελέγχονται οι πηγές και φυσικά, να κατέβει τελικά η είδηση εάν είναι fake. Ως καταναλωτές ειδήσεων, προτείνει να κάνουμε πρώτα ένα test, διαβάζοντας πάντα πρώτα τα σχόλια κάτω από μία είδηση και μετά να «χαρίζουμε» το click μας.
Η σκυτάλη της συζήτησης δόθηκε στον Πρόεδρο της Communication Effect Στάθη Χαϊκάλη, ο οποίος άνοιξε την ομιλία του με τη φράση του Tim Cook «Τα fake news σκοτώνουν τα μυαλά των ανθρώπων». Κατά την ομιλία του παρουσίασε χρήσιμα συμπεράσματα που επικυρώνουν τη παραπάνω φράση μάλιστα τόνισε ότι τα fake news δεν είναι ένα νέο φαινόμενο.
Τα στοιχεία που προκύπτουν από την παγκόσμια έρευνα της Edelman «Τrust Barometer», ρίχνουν άπλετο φως στις αιτίες της διόγκωσης των fake news και της ολοένα και αυξημένης κατανάλωσης τους από τους πολίτες.
Τα γεγονότα λοιπόν φαίνεται πώς πλέον έχουν λιγότερη σημασία, αφού 1 στους 2 πολίτες δηλώνει ότι θα υποστήριζε τους πολιτικούς που εμπιστεύεται για να βελτιώσει τη δική του ζωή και της οικογένειάς του, ακόμη και εάν γνώριζε ότι εκείνος διαστρέβλωνε την αλήθεια. Την ίδια στιγμή, τα πάντα φιλτράρονται μέσα από τις προκαταλήψεις, αφού το 53% των πολιτών δεν δίνει σημασία σε ανθρώπους ή οργανώσεις εάν διαφωνεί μαζί τους. Αυτό που σίγουρα προκαλεί εντύπωση είναι ότι το 52% δήλωσε πως σπάνια αλλάζει άποψη σε σημαντικά κοινωνικά ζητήματα.
«Οι άνθρωποι έχουν κουραστεί από τους ειδικούς και εμπιστεύονται περισσότερο άτομα που τους μοιάζουν, σε ποσοστό 60%, σε σύγκριση με το 37% που εμπιστεύεται τους CEO των εταιρειών και 27% κυβερνητικές πηγές», τόνισε. Το γεγονός ότι οι άνθρωποι πιστεύουν αυτό που θέλουν ή αυτό που ήδη πιστεύουν, επιβεβαιώνει και το βιβλίο «The Undoing Project» του Michael Lewis, το οποίο παρουσιάζει τις απόψεις επιστημόνων γιατί οι άνθρωποι τείνουν να αποδέχονται μη λογικές θέσεις.
Ωστόσο, ούτε οι εταιρείες και τα brands δεν βρίσκονται στο απυρόβλητο, τόνισε ο κ Χαϊκάλης, καθώς φαίνεται πως πλέον μεταφέρονται από τον πολιτικό στον εταιρικό τομέα, μία ανησυχία που έχει εκφράσει και ο ίδιος ο Richard Edelman. «Τα fake news υποβαθμίζουν τα μέσα που αποτελούν πλατφόρμες διαλόγου με αποτέλεσμα οι πολίτες και οι καταναλωτές να εμπιστεύονται ολοένα και λιγότερο τις ειδήσεις, τα μηνύματα και τις καμπάνιες, ενώ κάθε στιγμή μπορεί να «γεννηθεί» μια κρίση με αφετηρία κάποιες ψευδείς ειδήσεις».
Η δημοσιογράφος Σίσσυ Αλωνιστιώτου επισήμανε το γεγονός της υποβάθμισης των δημοσιογράφων, όπως είπε χαρακτηριστικά τα fake news έχουν διογκωθεί μέσα από την ελευθερία της πληροφορίας που έφερε το Ίντερνετ σε εκατομμύρια ανθρώπους, με αποτέλεσμα να υπάρχει πλέον απαξίωση του δημοσιογράφου, ο οποίος έχει να αντιμετωπίσει καταναλωτές που τον κατηγορούν για τα πάντα.
Ως επικεφαλής του Media Literacy Institute τόνισε ότι «το “fact check” είναι προϋπόθεση για την καταπολέμηση των fake news, αλλά όχι η λύση. Οδηγούμαστε στο media literacy, στο να αναπτύξουμε δηλαδή την ικανότητα της κριτικής σκέψης, της ανάλυσης και της σωστής πρόσληψης των ειδήσεων. Το κατηγορώ δεν αρκεί, θα πρέπει όλοι μας να διεκδικήσουμε ατομικά την ουσιαστική ενημέρωση.»
Η κ. Σπυροπούλου με την ιδιότητα της ψυχαναλύτριας, όπως η ίδια επισήμανε από την αρχή, έθεσε το εξής ερώτημα: «Γιατί αφηνόμαστε να παραπλανηθούμε;». Με λίγα λόγια έδωσε τα βαθύτερα αίτια της παραπληροφόρησης, σύμφωνα με την κα Σπυροπούλου: «Υπάρχει ψύχωση, η οποία είναι στην ουσία το ρήγμα ανάμεσα στη λογική. Δείτε πώς μεγαλώνουμε, πώς μορφωνόμαστε, πώς ζούμε καθημερινά, πώς αντιμετωπίζουμε το διαφορετικό. Υπάρχει πλέον η αμφισβήτηση της λογικής και της επιστήμης από αυτούς που πιστεύουν στα fake news. Για εκείνους είναι όλα άσπρο-μαύρο, δεν υπάρχει μία γκρίζα ζώνη,» δήλωσε, καταλήγοντας στο ότι για εκείνους που επιλέγουν να πιστεύουν σε ψευδείς ειδήσεις «οι εχθροί είναι οι άλλοι».
Τελευταίος ομιλητής του πάνελ, ο δημοσιογράφος και δημιουργός του σατιρικού site Moufanet.gr, Νίκος Ζαχαριάδης, περιέγραψε το πώς ο καθένας από εμάς δημιουργεί πλέον τη δική του ροή πληροφοριών και ζει κάτω από τον δικό του προσωπικό θόλο της προσωπικής δημοσιογραφίας. Τελικά δεν ξέρουμε αν μας νοιάζει η ενημέρωση ή επιβεβαίωση; «Δεν θέλουμε να ενημερωθούμε, θέλουμε να επιβεβαιωθούμε. Αυτοπροσδιοριζόμαστε μέσα από τους καυγάδες και καταναλώνουμε τις ειδήσεις συναισθηματικά. Θα πρέπει πλέον να σταματήσει αυτό το άλλοθι του ανήλικου για το κοινό και να αναλάβουμε όλοι τις ευθύνες μας» κατέληξε.
Ενώ η υπεύθυνη της Vodafone , κ Ιωαννίδη μίλησε για την προσπάθεια να καταπολεμήσει η εταιρεία τα fake news, παίρνοντας την απόφαση να μη βάζει καμία διαφήμιση σε site που διαδίδουν μη αξιόπιστες ειδήσεις, υποτιμούν τις γυναίκες και στοχοποιούν ευάλωτες μειονότητες. «Πρόκειται για μία προσπάθεια που άρχισε πριν από ένα χρόνο και δουλέψαμε μαζί με το Facebook και τη Google για να το πετύχουμε. Τα fake news είναι αντίθετα με τις αξίες της εταιρείας μας» δήλωσε σχετικά.
Στη συζήτηση που ακολούθησε αναφέρθηκαν οι πρωτοβουλίες που μπορούν να αναληφθούν από οργανισμούς, επιχειρήσεις και πρόσωπα. Για να αντιμετωπιστούν φαινόμενα ενδεχομένων κρίσεων από fake news, οφείλουμε όλοι να λάβουμε τα μέτρα μας , από το να αναπτύξουμε το media literacy ακόμη και στα σχολεία, ενώ άμεσα θα πρέπει να δημιουργηθούν κοινές δράσεις από τα ενδιαφερόμενα μέρη, καλό θα ήταν να απαιτήσουμε από τα social media να κάνουν περισσότερα για την αντιμετώπιση των fake news, αλλά και να ενθαρρύνουμε την κριτική σκέψη.
Η παραπάνω εκδήλωση έδωσε πολλά ερέθισμα και μπόλικη τροφή για σκέψη, αξίζουν πολλά συγχαρητήρια σε όλους τους διοργανωτές και συμμετέχοντες .
BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS