2 Μαΐου 1941 η Ελλάδα αποχαιρετά την κυρία με τα μαύρα, την Πηνελόπη Δέλτα… Τη γυναίκα που παθιάστηκε με τη ζωή, αγωνίστηκε για τον έρωτα, λάτρεψε την πατρίδα γράφοντας και διδάσκοντας ιστορία μέσα από τα διηγήματά της. Τη γυναίκα εκείνη που άφησε την σφραγίδα της στις παιδικές μας μνήμες μέσα από το παραμύθι χωρίς όνομα, τον Τρελαντώνη και τα μυστικά του βάλτου… Αλήθεια ποια ήταν πραγματικά η Πηνελόπη Δέλτα;
Ας πάρουμε την ιστορία από την αρχή, η Πηνελόπη Δέλτα γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 1874. Ήταν το τρίτο από τα έξι παιδιά του Εμμανουήλ Μπενάκη (ο οποίος καταγόταν από τη Σύρο, ήταν μεγαλέμπορας βαμβακιού και μετέπειτα διετέλεσε Δήμαρχος Αθηναίων) και της Βιργινίας Χωρέμη. Μεγάλωσε μέσα σε μια μεγαλοαστική οικογένεια όπου της παρείχε πολλές ανέσεις, σπούδασε τουλάχιστον δύο ξένες γλώσσες, ήταν καλή ζωγράφος, ένα χαρισματικό πλάσμα που διεπόταν από πνευματική καλλιέργεια, παιδεία και έκανε πολλά ταξίδια. Όμως η αυταρχική νοοτροπία προερχόμενη κυρίως από τη μητέρα της, της διαμόρφωσε έναν ιδιαιτέρως ευάλωτο και εύθραυστο χαρακτήρα με αποτέλεσμα πολλές φορές να φλερτάρει με τον θάνατο.
Το 1894 ο θείος της σε μια από τις πολλές δεξιώσεις που διοργάνωνε στην Αθήνα , τις οποίες η Πηνελόπη βαριόταν αφόρητα, της γνωρίζει τον Φαναριώτη βαμβακέμπορο Στέφανο Δέλτα και επέμενε να τον παντρευτεί. Δυστυχώς για την 20 χρονών τότε Πηνελόπη επιμονή για αυτό τον γάμο είχε όλη η οικογένειά της. Τα κλάματα, οι εκκλήσεις ακόμα και η απόπειρα αυτοκτονίας που έκανε δεν συγκίνησαν κανέναν. Έτσι η δεσποινίδα Πηνελόπη Μπενάκη γίνεται κυρία Πηνελόπη Δέλτα!
Ο γάμος αυτός για την Πηνελόπη Δέλτα ήταν ένας τρόπος για να ξεφύγει από το καταπιεστικό περιβάλλον, κάπως έτσι παρηγόρησε τον εαυτό της και ντύθηκε στα άσπρα το 1895. Αυτό της το βήμα την βοήθησε να εξελιχθεί σε πνευματικό επίπεδο. Μέσα σε αυτό το γάμο απέκτησε τρεις κόρες τη Σοφία μετέπειτα Μαυροκορδάτου, τη Βιργινία μετέπειτα Ζάννα και γιαγιά του πρώην Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά και την Αλεξάνδρα μετέπειτα Παπαδοπούλου, στις οποίες έδωσε πλούσια πνευματική τροφή και ήθος.
Κατά την επιστροφή της οικογένειας Δέλτα στην Αλεξάνδρεια το 1905,σε μια δεξίωση η Πηνελόπη γνωρίζει τον τότε υποπρόξενο της Ελλάδας στην Αλεξάνδρεια Ίωνα Δραγούμη, μια γνωριμία που έμελε να της αλλάξει όλη την παγιωμένη κατάσταση της και να τη σημαδέψει ανεξίτηλα. Ανάμεσά τους αναπτύσσετε ένας θυελλώδεις έρωτας, με έντονα τα στοιχεία του πάθους, πλατωνικός που βασιζόταν στην έντονη πνευματικότητα του ενός και της άλλης, ο οποίος δεν ήταν γραφτό να εκπληρωθεί. Η Πηνελόπη εξομολογείται στον σύζυγο της τα συναισθήματα που νιώθει για τον Ίωνα Δραγούμη και του ζητάει να χωρίσουν. Όμως οι επιταγές τις κοινωνίας, τα δήθεν και τα πρέπει νίκησαν, εκείνη υπάκουσε στους κανόνες της εποχής και υποτάχθηκε στη μοίρα της το 1908 τελειώνει τη πλατωνική σχέση με τον Ίωνα Δραγούμη ενώ εκείνος τέσσερα χρόνια μετά συνάπτει σχέση με τη Μαρίκα Κοτοπούλη. Έκτοτε η Πηνελόπη Δέλτα ντύνετε στα μαύρα και αφοσιώνεται στην ανατροφή των παιδιών της και τη συγγραφή ο μόνος τρόπος να σωθεί από το πάθος και τη φωτιά του έρωτα. Ο θάνατος ήταν συνοδοιπόρος της, πάντα φλέρταρε με την ιδέα του…
Στις 27 Ιουλίου 1906 στέλνει τη παρακάτω επιστολή στον Ίωνα Δραγούμη ανάμεσα στις πολλές σώζετε αυτή «Μένω ακόμη ένα χρόνο, σου το έγραψα• αν με θέλεις ύστερα, αν δεν αλλάξεις, Ιων μου, αν θέλεις τότε, πάρε με... Και τώρα όμως αν με ήθελες δεν θα μπορούσα να σου πω πια όχι• τώρα δεν ξέρω πια τι θα πει τιμή και λόγος και όρκος• ξέρω πως στον κόσμο κάπου ζεις εσύ, πως μ' αγαπάς ακόμη, πως εσύ μπορείς να γίνεις δικός μου όποταν σε φωνάξω. Ιων μου, δεν σε φωνάζω• μα αν με θελήσεις ποτέ, ξέρεις πού είμαι• σε περιμένω πάντα και σ' αγαπώ σαν Μήδεια, είσαι το μόνο δίλημμα που ζει μέσα μου με φρικτή ένταση• τ' άλλα όλα πέθαναν, η αγάπη σου τα σκότωσε! Μη με φοβηθείς• αγαπώ άγρια, μα αγαπώ με φοβερή tendresse το χλωμό παιδί που με φίλησε στο στόμα εκεί στα πεύκα. Ιων μου, θα πεις πως είμαι τρελή, και το ξέρω, μα όπως εκείνο το βράδυ, που πρώτη φορά με ξανάβλεπες, ύστερα από την πρώτη απόπειρα, ήσουν "τρελός για μένα", έτσι κι εγώ είμαι τρελή για σένα... Και μεθώ και δεν ξέρω πια να λογαριάσω τι θα πει "τιμή" και "λόγος". Ξέρω μόνο πως σ' αγαπώ, τ' ακούς, Ιων; σ' αγαπώ άγρια και θέλω την αγκαλιά σου και το στόμα σου που φιλεί φρικτά, σε θέλω όλον, όλον, δικό μου για πάντα, και πονώ αλύπητα και ανυπόφορα, και μ' έρχεται να φύγω απόψε, πριν από το γράμμα μου, να μη σου μιλήσω πια, να μη σου γράψω "σ' αγαπώ", μόνο να έλθω εκεί, να ορμήσω στο σπίτι σου, να χυθώ στο λαιμό σου, και χωρίς λέξη, να πνίξω την αναπνοή σου, φιλώντας σε στο στόμα, ως που να κλείσεις τα μάτια σου και να πέσει το κεφάλι σου στον ώμο μου, χλωμό και αποκαμωμένο, μισοπεθαμένο από συγκίνηση και πόνο και χαρά που σκοτώνει. Το ξέρω πως είμαι τρελή• μα η αγάπη κάποιον τρελαίνει...».
Το 1910 εγκαινιάστηκε η μακρόχρονη αλληλογραφία της Δέλτα με το Γάλλο βυζαντινολόγο Γκυστάβ Σλυμπερζέ που την βοήθησε στη συγγραφή των μυθιστορημάτων της τα οποία ήταν σχετικά με τη βυζαντινή ιστορία «Για την Πατρίδα» και ακολούθησε «Τον Καιρό του Βουλγαροκτόνου». Το στρατιωτικό κίνημα στου Γουδή το 1909 αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για να γράψει το «Παραμύθι χωρίς όνομα».
Το 1916 εγκαθίσταται μόνιμα πια η οικογένεια Δέλτα στην Αθήνα , ενώ ο πατέρα της Εμμανουήλ Μπενάκης ήταν ήδη εκλεγμένος Δήμαρχος . Αναπτύχθηκε ουσιαστική φιλία με τον Ελευθέριο Βενιζέλο ο οποίος επισκεπτόταν συχνά την εξοχική τους κατοικία στην Κηφισιά.
Μέσα από τα βιβλία της η Πηνελόπη Δέλτα εκφράζει την εσωτερικότητά της ζει γι’ αυτά μέσα από αυτά. Η τριλογία «Ρωμιοπούλες» είναι καθαρά αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα, «Το Ξύπνημα», καλύπτει γεγονότα των ετών 1895-1907, η «Λάβρα» καλύπτει τα έτη 1907-1909 και το «Σούρουπο» τα έτη 1914-1920. Στο βιβλίο «Τρελαντώνης» περιγράφει τις περιπέτειες του αδερφού της, στο βιβλίο «Μάγκας» τη ζωή στην Αλεξάνδρεια με τα μάτια του μικρού σκυλιού της οικογένειας, ενώ τα «Μυστικά του Βάλτου» η ιστορία εκτυλίσσεται γύρω από τη λίμνη των Γιαννιτσών κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα.
Ήταν αρχές του 1941, όταν επισκέφθηκε την Πηνελοπη Δέλτα ο Φίλιππος Δραγούμης αδελφός του Ίωνα και της εμπιστεύθηκε τα ημερολόγια και το αρχείο του αδερφού του, στα οποία η Δέλτα πρόσθεσε περίπου 1000 χειρόγραφες σελίδες με σχόλια για το έργο του Δραγούμη, Την ημέρα που τα γερμανικά στρατεύματα κατέλαβαν την Αθήνα, 27 Απριλίου του 1941 η Πηνελόπη Δέλτα προσπάθησε να αυτοκτονήσει παίρνοντας δηλητήριο και τελικά έφυγε από τη ζωή πέντε ημέρες αργότερα, στις 2 Μαΐου 1941, είχαν προηγηθεί άλλες δύο απόπειρες αυτοκτονίας στο παρελθόν. Στον τάφο της, στον κήπο του σπιτιού της, χαράχτηκε η λέξη ΣIΩΠH.
Η ασθένεια που την κατέτρωγε, ένας ανεκπλήρωτος έρωτας σαράκι στη ψυχή της και τώρα τα γερμανικά στρατεύματα που εισέρχονταν στην Αθήνα ήταν όλα αυτά μαζί και το καθένα χώρια ικανά για να πάρει το δηλητήριο, να σταθεί μπρός το θάνατο και να του γνέψει καταφατικά. Χαμένα όλα … όσα πίστεψε, για όσα αγωνίστηκε και ότι λάτρεψε, σωριάζονταν μπροστά της …το φευγιό η μόνη λύση.
Το σημείωμα που άφησε έγραφε ««Παιδιά μου, ούτε παπά, ούτε κηδεία. Παραχώστε με σε μια γωνιά του κήπου, αλλά μόνο αφού βεβαιωθείτε ότι δεν ζω πια. Φροντίστε τον πατέρα σας. Τον φιλώ σφιχτά. Π.Σ. Δέλτα».
Άραγε η δική εποχή μας μπορεί να αντέξει μια Πηνελόπη που ζει και πεθαίνει για ιδανικά και αξίες ή σαν βότσαλο στο λιμάνι της λησμονιάς θα την εγκατέλειπε, μιας και η εποχή έγινε γρήγορη και ρομαντισμούς δεν σηκώνει;
BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS