Γράφει ο Πάνος Αργυρόπουλος
Η Άγνωστη ιστορία του ιαπωνικού εμπορικού πλοίου Τόκεϊ-Μαρού και του Καπετάνιου του στην φλεγόμενη Σμύρνη τον μαύρο Σεπτέμβριο του 1922 που πέταξε το πολύτιμο φορτίο του στη θάλασσα για να σώσει από το Τούρκικο λεπίδι Εκατοντάδες Έλληνες και Αρμένιους προσφυγές !!
Η ιστορία του “ Τοκέι Μαρού” δεν είναι ευρέως γνωστή, εκείνο όμως που παραμένει τελείως άγνωστο είναι τ’ όνομα του καπετάνιου, του ανθρώπου που με τις επιλογές του έσωσε 825 ψυχές παρά τις έρευνες που γίνονται και από Έλληνες ερευνητές αλλά και από πλευράς Ιαπωνίας από την καθηγήτρια του Toyo University Nanako Murata της οποιας η ερευνα τιτλοφορείται «A Japanese Ship Helping Out Greek Refugees on the Quay of Smyrna in 1922 !!!
Υπάρχουν όλα τα στοιχεία για το πλοίο, το τονάζ, τα λιμάνια που πέρασε, που ήταν ασφαλισμένο, τα πάντα, εκτός από τ΄ όνομα του καπετάνιου
Μετά από τόσα χρόνια πόσο εύκολο είναι να βρει κανείς στοιχεία για γεγονότα που σημειώθηκαν σε μια ιδιαίτερα τρικυμιώδη εποχή, όταν μάλιστα ακολούθησε ο δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος στη διάρκεια του οποίου βομβαρδίστηκαν κτίρια και υπηρεσίες και μαζί τους χάθηκε πολύτιμο αρχειακό !!!
Στις 8 Σεπτεμβρίου 1922 λοιπόν η Σμύρνη καιγόταν απ΄ άκρη σε άκρη. Οι φλόγες έκαιγαν σπίτια, επιχειρήσεις και ανθρώπους. Εξαθλιωμένοι Έλληνες της πόλης αναζητούσαν απεγνωσμένα τη σωτηρία διά θαλάσσης αλλά τα καράβια αρνούνταν να τους παραλάβουν και με βία τους πετούσαν στη θάλασσα. Τα αμερικανικά, τα βρετανικά, τα γαλλικά και τα ιταλικά πλοία έλεγαν στους πρόσφυγες ότι μπορούσαν να πάρουν μόνο δικούς τους . Μέσα σε αυτόν τον ορυμαγδό λοιπόν ένας Ιάπωνας καπετάνιος ο πλοίαρχος του εμπορικού πλοίου Tοκει Mαρου και το πλήρωμά του που περίμεναν αροδου στο λιμάνι της Σμύρνης συγκλονισμένοι από την εικόνα της τραγωδίας και χωρίς χρονοτριβή, πήραν μια γενναία απόφαση:
Μετέφεραν στο κατάστρωμα όλο το πανάκριβο φορτίο τους από μετάξι και δαντέλα και πανάκριβες πορσελάνες που ήταν αποθηκευμένο στα αμπάρια και χωρίς δισταγμό το έριξαν στη θάλασσα!
{ Το φορτίο που μετέφερε και μ΄ εντολή του καπετάνιου πετάχτηκε στα νερά του λιμανιού της Σμύρνης ήταν πανάκριβα μετάξια, υφάσματα και πορσελάνες. (σ.σ. Δημοσίευμα εφημερίδας του Πειραιά της περιόδου εκείνης αναφέρει φορτίο αξίας 200.000 λιρών Αγγλίας, σημερινά περίπου 48-50 εκατ. ευρώ).
Για τον Ιάπωνα καπετάνιο υπέρτερο όλων ήταν η διάσωση των ανθρώπινων ψυχών. Γι’ αυτό και έδωσε διαταγή να πλευρίσει το πλοίο στην προκυμαία και να επιβιβαστούν σε αυτό Έλληνες και Αρμένιοι, προκειμένου να μεταφερθούν ασφαλείς στον Πειραιά και σε άλλα ελληνικά λιμάνια !!
Κοκόρο ιτάι» (Η καρδιά μου πονάει), αυτή ήταν μια από τρεις λέξεις της ιαπωνικής γλώσσας που έμαθαν οι Έλληνες Μικρασιάτες εκείνο τον «μαύρο» Σεπτέμβριο του 1922. την άκουσαν να την λέει ο ιάπωνας πλοίαρχος του Tοκει Mαρου κοιτάζοντας με τα κιάλια του την καταστροφή Οι άλλες δύο ήταν «αριγκάτο» (ευχαριστώ) και «Κομίτσουα» (καλημέρα). όταν ο ιάπωνας καπετάνιος έστειλε τις λέμβους του πλοίου να μαζέψουν τους προσφυγές από τη προκυμαία αλλά κ όσους είχαν πέσει στο νερό οι κεφαλικοί τις εμπόδισαν απειλώντας να τις βυθίσουν τότε ο περήφανος πλοίαρχος μπήκε σε λέμβο βγήκε στη προκυμαία και απειλώντας τους τούρκους έλυσε το ζήτημα και πήρε τον κόσμο από τα χέρια τους. Γι αυτό το περιστατικό η εφημερίδα εμπρός αναφέρει ..
«Αξίζει να εξαρθεί το γεγονός της φιλανθρωπικής αλλά και της γενναίας στάσεως του κυβερνήτου του Ιαπωνικού σκάφους «Τόκεϊ Μαρού», όστις κατόρθωσε να διάσωση 823 ομογενείς πρόσφυγας, παρά τας Τουρκικάς απειλάς. Διότι, όταν ο Ιάπων κυβερνήτης, συγκινηθείς εκ των αγρίων σφαγών και των εκκλήσεων των προσφύγων απέστειλεν όλας τας λέμβους του πλοίου όπως παραλαβή όσους ηδύνατο περισσότερους πρόσφυγας, αξιωματικοί του Κεμαλικού στρατού περικυκλώσαντες τας λέμβους, ηπείλουν να τας καταβυθίσουν. Τότε ο Ιάπων πλοίαρχος σπεύσας αυτοπροσώπως, εδήλωσεν εις τους Κεμαλικούς αξιωματικούς ότι εις περίπτωσιν καθ’ ήν έθιγον έστω και μία τρίχα προσφύγων, θα το εθεώρε ως προσβολήν της Ιαπωνικής σημαίας και θα απήτει παρά της Κυβερνήσεως την άμεσθν ικανοποίησιν. Προ της απειλής ταύτης οι Κεμαλικοί συνεννοηθέντες μετά του αρχηγού των, αναγκάσθησαν ν’ αφήσουν τους επί του Ιαπωνικού σκάφους επιβιβασθέντες πρόσφυγες»
Ο Αμερικανός πρόξενος στη Σμύρνη, ο Τζορτζ Χόρτον σε τηλεγράφημά του προς το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, στις 18 Σεπτεμβρίου 1922 αναφέρει: «Ένα γιαπωνέζικο πλοίο πήρε μερικούς πρόσφυγες και άκουσα πως πέταξε το φορτίο του για τον σκοπό αυτό. Επιβάτες του πλοίου μιλούν για τη συγκινητικά ευγενική συμπεριφορά του ιαπωνικού πληρώματος».
Η Anne Berrtz (Αν Μπιρτζ) σύζυγος, σύζυγος του Η. Berrtz, καθηγητή του Διεθνούς Κολεγίου της Σμύρνης, αναφέρει στην εφημερίδα «The Boston Globe» της 21ης Οκτωβρίου 1922,
«Οι απελπισμένοι πρόσφυγες βρίσκονταν στις αποβάθρες, το λιμάνι ήταν γεμάτο από άνδρες και γυναίκες που κολυμπούσαν με την ελπίδα να σωθούν, μέχρι που πνίγονταν. Στο λιμάνι εκείνη τη στιγμή ήταν ένα γιαπωνέζικο πλοίο, το οποίο μόλις είχε φθάσει φορτωμένο έως το κατάστρωμα με ένα πολύτιμο φορτίο από μετάξι, δαντέλες μεγάλης αξίας, χιλιάδων δολαρίων. Ο Γιαπωνέζος καπετάνιος, όταν κατάλαβε την κατάσταση που επικρατούσε, δεν δίστασε. Ολόκληρο το φορτίο πετάχτηκε στα βρόμικα νερά του λιμανιού, ενώ το φορτηγό φορτώθηκε και γέμισε με όσες εκατοντάδες πρόσφυγες μπορούσε να μεταφέρει ασφαλείς στον Πειραιά και στις ελληνικές ακτές».
Οι Έλληνες που διασώθηκαν έμαθαν τη λέξη «Κοκόρο ιτάι» πονάει η καρδιά μου Αυτό είχε πει ο Ιάπωνας καπετάνιος βλέποντας το δράμα αυτών των ανθρώπων. Πολλοί από αυτούς τους Έλληνες προσπάθησαν να τον ευχαριστήσουν στη γλώσσα του. ««αριγκάτο»» μπόρεσαν και ψέλλισαν σε αυτόν και τους ναύτες οταν τους αγκάλιασαν, οι ξεριζωμένοι Έλληνες
Οι πληροφορίες για το γεγονός προέρχονται από την Εστία Νέας Σμύρνης και από το greecejapan.com οι φωτογραφίες είναι από δημοσίευμα της εφημερίδας εμπρός της εποχής εκείνης και από το βιβλίο The Genocide of the Ottoman Greeks 1912-1922 που εκδόθηκε το 2012.Το σημείωμα στο περιθώριο της φωτογραφίας γράφει στα ιταλικά: «Σμύρνη 8 Σεπτεμβρίου 1922, η αναχώρηση του ελληνικού στρατού και η διάσωση Ελλήνων και Αρμενίων από ιαπωνικό ατμόπλοιο.
BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS