του Βασίλειου Γρ. Παπαδακη(*)

Το κίνημα του φιλελευθερισμού «liberalismus» = (αγάπη για την ελευθερία), ξεκίνησε από τη φυσική ανάγκη του ανθρώπου να εξασφαλίσει ορισμένες ατομικές ελευθερίες στα πλαίσια μιας οργανωμένης πολιτείας. Διεκδίκησε την ελευθερία σε όλους τους τομείς της πολιτικής και κοινωνικής ζωής. Οι αγώνες για πολιτικές ελευθερίες άρχισαν από την εποχή της υπογραφής του πρώτου Συντάγματος της Αγγλίας, «Magna Carta», 1215.



O φιλελευθερισμός συνετέλεσε στην ανάπτυξη της ελεύθερης σκέψης και στην καθολική εξύψωση του ανθρώπου.  Ο κλασσικός φιλελευθερισμός  έχει τις ρίζες του στην εποχή του Διαφωτισμού, 18ος αιώνας. Τα θεμελιώδη θεωρήματα βασίζονται σ΄ ένα ιδανικό πολιτικής οργάνωσης και σ’ ένα ιδανικό ηθικών αξιών. Διακρίνεται σε πολιτικό, ιδεολογικό = (ό,τι υφίσταται ως ιδέα, θεωρία, κοσμοθεωρία) και οικονομικό.

Ο πολιτικός φιλελευθερισμός στρέφεται κατά του δεσποτισμού και  ολοκληρωτισμού. Διεκήρυξε την πολιτική και ατομική ελευθερία, την ισότητα των ανθρώπων και το δικαίωμα της ελεύθερης θρησκευτικής συνείδησης. Ο πολίτης έχει δικαίωμα να πιστεύει σε οποιονδήποτε Θεό, ή να μην πιστεύει,  σύμφωνα με τη συνείδηση του.

Ο ιδεολογικός δεν ανέχεται την αστυνόμευση της σκέψης και απαιτεί  πλουραλισμό και ελεύθερη διακίνηση ιδεών. 
Ο οικονομικός φιλελευθερισμός άρχισε να αναπτύσσεται τον 17ο αιώνα, ως αντίδραση της αστικής τάξης στα υπολείμματα του φεουδαρχικού συστήματος.  Υποστηρίζει την ελεύθερη οικονομική δραστηριότητα του ατόμου και απορρίπτει τον κρατικό παρεμβατισμό. Θεμελιωτής  του οικονομικού φιλελευθερισμού υπήρξε ο Άγγλος οικονομολόγος Adam Smith (1723-1790). Οι οικονομικές ιδέες επεκτάθηκαν και στον κοινωνικοφιλοσοφικό τομέα. Aπετέλεσαν τη βάση του φιλοσοφικού φιλελευθερισμού που διακήρυξε τον κοσμοπολιτισμό = (όπου γη και πατρίς) και ουμανισμό = (ηθικός ανθρωπισμός). Πατέρας του φιλοσοφικού φιλελευθερισμού θεωρείται ο Άγγλος φιλόσοφος John Locke (1632-1704). Οι κοινωνικές του ιδέες, πρωτοποριακές για την εποχή,  επέδρασαν σημαντικά ιδιαίτερα στη Γαλλική Επανάσταση, Φεβρουάριος 1848.

Μέσα στο γενικό πλαίσιο της σχέσης πολιτείας – ατόμου, προέχουν οι ατομικές ελευθερίες. Την πρώτη θέση κατέχει το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης, του στοχασμού και των πνευματικών αναζητήσεων. Ο άνθρωπος με την ελεύθερη σκέψη και βούληση, έχει συναίσθηση των πνευματικών του δυνάμεων και γι’ αυτό μπορεί ν΄ αποκτήσει  ηθική, πολιτική και συναισθηματική αξία. Όποιος δεν πιστεύει στην αξία του ανθρώπου δεν πιστεύει και στην δική του αξία.

Ο Emmanuel Kant (1724-1804) Γερμανός φιλόσοφος, αναφέρεται στην ελευθερία του ατόμου υπό τον όρο του σεβασμού της ελευθερίας του συνανθρώπου. Η ελευθερία παρέχει τη δυνατότητα στον άνθρωπο  να αναδείξει  ό,τι αξιότερο έχει μέσα του. Οι ηθικές αξίες ανάγονται στον ελληνικό ανθρωπισμό ο οποίος αποκάλυψε την μορφή του ανθρώπου μέσα από τις κλασσικές επιστήμες. Ο πολίτης του 21ου αιώνα, θύμα της ανισορροπίας μεταξύ τεχνικού και ηθικού πολιτισμού, έχασε τον προσανατολισμό και κατέληξε στην απανθρωπιά.
 
Ο φιλελευθερισμός συντάσσεται με τη θεωρία του συμβολαίου. Καλύπτει όλο το φάσμα του κράτους-πρόνοια ή του κράτους-νυκτοφύλακας.  Πιστεύει στη λογικότητα, αξία, αυτοδύναμη ανάπτυξη και στις αγαθές προθέσεις του ανθρώπου. Σκοπεύει στην αντιμετώπιση των δυσλειτουργιών ενός οικονομικού συστήματος μέσω μιας κοινωνικής πολιτικής με ρυθμιστικές διατάξεις  στις εργασιακές σχέσεις, παροχές προς τους εργαζόμενους, επιδοματική και φορολογική πολιτική.  Σ’ ό,τι αφορά σε ζητήματα  προσωπικού τρόπου ζωής, οι φιλελεύθεροι υποστηρίζουν την ουδετερότητα του κράτους και την ελευθερία των θεσμών.  Αναντίρρητα στο δημοκρατικό πολίτευμα προέχει ο σεβασμός στις αποφάσεις της δικαιοσύνης και στους συνταγματικούς κανόνες.

Με την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού, 1990,  εμφανίζεται ο νεοφιλελευθερισμός και απαιτεί μεγαλύτερη ελευθερία στην οικονομική ζωή, ελάφρυνση των φορολογικών επιβαρύνσεων, μείωση της δημόσιας υποστήριξης σε προγράμματα κοινωνικών παροχών και  περιορισμό του κράτους στον έλεγχο της οικονομίας. Σκοπεύει στην αυτονομία του ατόμου μέσω της ανάπτυξης των δημιουργικών του δυνάμεων.

Επεξήγημα.  Στην ψυχοπαθολογία ο όρος ψιττακισμός αναφέρεται σε άτομα  τα οποία επαναλαμβάνουν λέξεις αδιαφορώντας για τη σημασία,  χωρίς να γνωρίζουν την πραγματική έννοια. Οι λέξεις νεοφιλελεύθερος – ρατσιστής – φασίστας εχρησιμοποιούντο από τους ψιττακίζοντες,  φαντασιόκοπους κονδυλοφόρους «όσον άγει», για να πλήξουν το κύρος και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια του πρώην αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης και νυν πρωθυπουργού.

Η διαταραχή του ψιττακισμού απαντάται στους διανοητικά καθυστερημένους τους πάσχοντες από ηχολαλία = (διαταραχή της γλώσσας). Λεξικό Ψυχολογίας, σελίς 136, Norbert Sillamy.

«Γιατί μπορώ να χαμογελώ και να σκοτώνω καθώς χαμογελώ» Σαίξπηρ, Ερρίκος ο Δ’. Οποιαδήποτε αναφορά των προειρημένων στον αλάστορα-αριστερό με τον αιάντειο γέλωτα αποτελεί προϊόν μη πραγματικής υπόστασης (εικονικότης).  Αναζητείται το απολεσθέν  μειδίαμα της Τζοκόντα.

(*)Επίτιμος μέλος Ενώσεως Ευρωπαίων Δημοσιογράφων

Το Βήμα της Αιγιάλειας
Author: Το Βήμα της Αιγιάλειας
Ανεξάρτητη eφημεριδα άποψης.

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS