Γράφει ο Πάνος Αργυρόπουλος

Μετά την επικράτηση των Δυνάμεων του Άξονα στον ελλαδικό χώρο τον Απρίλιο του 1941, η εξόριστη κυβέρνηση του Καΐρου απέσπασε την έγκριση του Αμερικανού Προέδρου Φράνκλιν Ρούσβελτ, προκειμένου να υλοποιηθεί το πάγιο αίτημα των Ελλήνων της Αμερικής για τη συγκρότηση μιας μονάδας Ελληνοαμερικανών, οι οποίοι θα συμμετείχαν σε επιχειρήσεις επί ελληνικού εδάφους.



Έτσι, στις 5 Ιανουαρίου 1943, ιδρύθηκε το 122 Ελληνοαμερικανικό Ανεξάρτητο Τάγμα, γνωστό και ως Ελληνικό Τάγμα (“Greek Battalion”). Ο αριθμός 122 υποδήλωνε τη συμπλήρωση, τη χρονιά εκείνη, 122 ετών από την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Παράλληλα το Τάγμα υιοθέτησε το εμβληματικό σύνθημα της Επανάστασης «Ελευθερία ή Θάνατος», ενδεικτικό του οράματος των Ελληνοαμερικανών για απελευθέρωση της κατεχόμενης Ελλάδας. Πρώτος διοικητής του τάγματος ήταν ο Peter Clainos, ο οποίος είχε γεννηθεί στη Σπάρτη το 1907, και οι άνδρες του «122» του είχαν δώσει το παρατσούκλι «Λεωνίδας».



Μέχρι το καλοκαίρι του 1943, σχεδόν 1.200 εθελοντές είχαν παρουσιαστεί για την ανάληψη καθηκόντων. Σε πρώτη φάση, η δύναμη του Τάγματος δεν ξεπέρασε τους 650 άνδρες, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε σκληρή εκπαίδευση στην ατομική τακτική, στη χρήση όπλων, στη διενέργεια δολιοφθορών, καθώς και στην πτώση με αλεξίπτωτο. Κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης συνεχίστηκε η επιλογή των εθελοντών με αποτέλεσμα τη συγκρότηση του 2671 Ειδικού Τάγματος Αναγνωρίσεων (ΕΤΑ). Ο Γ ́ Λόχος του 2671 ΕΤΑ, συνολικής δύναμης 174 ανδρών (15 αξιωματικοί και 159 οπλίτες) διαιρέθηκε σε επτά Επιχειρησιακές Ομάδες, οι οποίες συμμετείχαν σε 76 επιχειρήσεις στην Ελλάδα από τις 23 Απριλίου έως τις 20 Νοεμβρίου 1944.
Στα τέλη του χειμώνα του 1944 η γερμανική κατοχή στην Ελλάδα συνεχίζεται, αν και είναι φανερό πλέον ότι η τελική ήττα των δυνάμεων του Αξονα πλησιάζει. Τότε, μια μονάδα καταδρομέων του αμερικανικού στρατού αποβιβάζεται κάπου στην Πάργα με σκοπό να διεισδύσει στο ελληνικό έδαφος και να προσβάλει με κάθε μέσο τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής. Δεν είναι όμως μια τυχαία ομάδα. Αποτελείται από 615 στρατιώτες, στην πλειονότητά τους Ελληνοαμερικανοί δεύτερης γενιάς, οι οποίοι κλήθηκαν να πολεμήσουν για μια πατρίδα την οποία οι περισσότεροι δεν είχαν επισκεφθεί ποτέ. Παρέμειναν στην Ελλάδα κάτι παραπάνω από επτά μήνες διεξάγοντας αρκετές επιχειρήσεις, κυρίως σαμποτάζ, παρενοχλώντας τις ναζιστικές μετακινήσεις και τις μεταφορές υλικών.

Τα αποτελέσματα της δράσης του 122 Ανεξαρτητου Ελληνοαμερικανικου Ταγματος ήταν εντυπωσιακά. Παρά τον μεγάλο αριθμό συμπλοκών η μονάδα είχε μικρές απώλειες: μόλις έναν νεκρό και 12 τραυματίες, ενώ οι Γερμανοί θρήνησαν 1.794 νεκρούς και τραυματίες. Ως προς τις υλικές ζημιές, 11 ατμομηχανές, 2 θωρακισμένα οχήματα και μεγάλος αριθμός βαγονιών καταστράφηκαν από πυρά μπαζούκας, αλλά και περισσότερα από 60 φορτηγά οχήματα και 15 οδικές ή/και σιδηροδρομικές γέφυρες. Επίσης, επιτεύχθηκαν:ναρκοθέτηση τουλάχιστον 5 οδών,ανατίναξη περίπου 10.000 γιαρδών σιδηροτροχιάς, εξουδετέρωση 3 γερμανικών πολυβολείων, καθώς και καταστροφή 4 γερμανικών καταλυμάτων, 2 εργοστασίων παραγωγής ενέργειας, 2 ορυχείων, 1 αμυντικού οχυρού
Οι Ελληνοαμερικανοί έκαναν αυτό για το οποίο στάλθηκαν. Εφεραν μάλιστα μαζί τους και καινοτομίες όσον αφορά τον εξοπλισμό -νέου τύπου αυτόματο μπράουνινγκ (BAR) και ασύρματο μικρής εμβέλειας- οι οποίες παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στο ευρωπαϊκό μέτωπο πριν και από την απόβαση στη Νορμανδία. Οπως επεσήμανε και ο Σκοτ Χάθαγουεϊ, πρώην υπάλληλος της αμερικανικής πρεσβείας στην Ελλάδα «εκείνο που αποκόμισα μιλώντας με αυτούς τους άντρες είναι η αίσθηση του χρέους που τους διακατείχε, χρέος που ένιωθαν απέναντι στους γονείς και τους παππούδες τους».
Η δράση της μάχιμης στρατιωτικής μονάδας των Ελληνοαμερικανών που επιθυμούσε να πολεμήσει για μια πατρίδα που δεν είδε ποτέ, δεν αναφέρθηκε σε καμία ιστορική καταγραφή της Κατοχής και της Αντίστασης της Ελλάδας. Τα στοιχεία παρέμειναν κλειδωμένα στα αρχεία της CIA μέχρι το 1988, όπου και γνωστοποιήθηκαν. Η κυβέρνηση του Κ. Καραμανλή το 2005 απέτισε φόρο τιμής στο Ελληνικό Τάγμα 122 με την κατασκευή ενός μνημείου για τους ελληνοαμερικανούς στρατιώτες. Πληροφορίες για την δράση των ελληνοαμερικανών κομάντος στην Ελλάδα της κατοχής δίνει ο Αndrew Mousalimas στο Preservation of American Hellenic History...

Στις φωτογραφιες βλεπουμε παρέλαση του 122 Ελληνοαμερικανικού Ανεξάρτητου Τάγματος Πεζικού
Ελληνικού Τάγματος στο Στρατόπεδο Κάρσον του Κολοράντο, στις 10 Απριλίου 1943. Η ελληνική σημαία κυματίζει δίπλα στην αμερικανική, παρουσία του Πρόεδρου των ΗΠΑ Φράνκλιν Ρούσβελτ και του Στρατηγού Τζορτζ Μάρσαλ. Είναι η μοναδική φορά που επιτράπηκε σε ξένη σημαία να παρελάσει με αμερικανικό στρατιωτικό τμήμα, δίπλα στην αμερικανική

Το Βήμα της Αιγιάλειας
Author: Το Βήμα της Αιγιάλειας
Ανεξάρτητη eφημεριδα άποψης.

BLOG COMMENTS POWERED BY DISQUS